Mały ZUS Plus – niższe składki od dochodu. Instrukcja krok po kroku (2026)

Mały ZUS Plus to ulga dla przedsiębiorców, których roczne przychody nie przekraczają 120 000 zł. Zamiast płacić składki od sztywnej, odgórnie ustalonej podstawy, obliczasz je proporcjonalnie do swojego dochodu z poprzedniego roku. Im mniej zarobiłeś, tym niższe składki płacisz — nawet kilkaset złotych miesięcznie mniej niż przy pełnym ZUS-ie.

Od 1 stycznia 2026 roku obowiązują nowe, uproszczone zasady liczenia okresu ulgi: możesz z niej korzystać przez 36 miesięcy w każdym 60-miesięcznym okresie prowadzenia działalności. To ważna zmiana — czytaj dalej, żeby wiedzieć, jak działa w praktyce.

Kto może skorzystać z Małego ZUS Plus?

Ulga przysługuje, jeśli spełniasz łącznie wszystkie poniższe warunki:

1. Przychód z działalności w poprzednim roku nie przekroczył 120 000 zł. Uwaga — chodzi o przychód (obrót), nie dochód. Jeśli prowadziłeś działalność krócej niż pełny rok, limit oblicza się proporcjonalnie do liczby dni: 120 000 zł ÷ 365 dni × liczba dni prowadzenia działalności.
2. Prowadziłeś działalność przez co najmniej 60 dni w poprzednim roku. Wliczają się każde dni, w których firma nie była zawieszona.
3. Nie rozliczałeś się kartą podatkową ze zwolnieniem z VAT w poprzednim roku.
4. Nie wykonujesz działalności na rzecz byłego pracodawcy (te same czynności co na etacie w bieżącym lub poprzednim roku).

Kiedy NIE możesz skorzystać z Małego ZUS Plus?

• Dopiero zakładasz firmę — dla nowych przedsiębiorców przewidziana jest kolejność: Ulga na start → Preferencyjny ZUS → Mały ZUS Plus.
• Korzystasz z Ulgi na start lub preferencyjnego ZUS-u (25 70).
• W poprzednim roku Twój przychód przekroczył 120 000 zł.
• Nie prowadziłeś działalności co najmniej 60 dni w poprzednim roku.
• Jesteś osobą współpracującą z przedsiębiorcą (np. małżonek zatrudniony w firmie).

Nowe zasady od 2026 roku – 36 miesięcy w każdych 60 miesiącach

Do końca 2025 roku obowiązywały bardziej skomplikowane zasady liczenia okresu ulgi. Od 1 stycznia 2026 roku zasada jest prosta:

• Możesz korzystać z Małego ZUS Plus przez maksymalnie 36 miesięcy w każdym 60-miesięcznym okresie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.
• Nowe zasady dotyczą wszystkich — zarówno tych, którzy nigdy nie korzystali z ulgi, jak i tych, którzy korzystali z niej przed 2026 rokiem. Liczenie zaczyna się od nowa.
• ZUS weryfikuje spełnienie warunków raz w roku — w styczniu lub w pierwszym miesiącu prowadzenia działalności w danym roku.

Przykład: Pan Jan korzystał z Małego ZUS Plus do grudnia 2025 roku przez 30 miesięcy. Od 1 stycznia 2026 roku wchodzą nowe zasady — ma prawo do 36 miesięcy ulgi w nadchodzącym 60-miesięcznym okresie, niezależnie od poprzednich miesięcy.

Krok 1 – Sprawdź, czy spełniasz warunek przychodowy

Sprawdź swój roczny przychód z działalności gospodarczej za poprzedni rok (nie dochód — sam obrót, bez odliczania kosztów). Porównaj go z limitem:

• Pełny rok działalności → limit to 120 000 zł.
• Działalność przez część roku → 120 000 zł ÷ 365 × liczba dni prowadzenia działalności.

Jeśli Twój przychód mieści się w limicie i prowadziłeś działalność przez co najmniej 60 dni — przechodzisz do kroku 2.

Krok 2 – Oblicz podstawę wymiaru składek

Podstawa składek przy Małym ZUS Plus jest wyliczana indywidualnie, na podstawie Twojego dochodu z poprzedniego roku. Stosuje się następujący wzór:

1. Oblicz przeciętny miesięczny dochód:
   (roczny dochód z działalności ÷ liczba dni prowadzenia działalności) × 30
   Wynik zaokrąglij do pełnych groszy.
2. Oblicz podstawę wymiaru składek:
   przeciętny miesięczny dochód × 0,5
   Wynik zaokrąglij do pełnych groszy.
3. Sprawdź, czy wynik mieści się w granicach ustawowych. W 2026 roku podstawa musi wynosić:
   minimum: 1 441,80 zł (30% minimalnego wynagrodzenia)
   maksimum: 5 652,00 zł (60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia)
4. Jeśli obliczona kwota jest niższa niż minimum — przyjmujesz 1 441,80 zł. Jeśli wyższa niż maksimum — przyjmujesz 5 652,00 zł.

Przykład: Przedsiębiorca prowadził działalność przez cały 2025 rok (365 dni) i osiągnął dochód 67 500 zł.
Krok 1: (67 500 ÷ 365) × 30 = 5 547,95 zł
Krok 2: 5 547,95 × 0,5 = 2 773,98 zł
Wynik mieści się między 1 441,80 zł a 5 652,00 zł — to jego podstawa składek.

Dochód przy ryczałcie i karcie podatkowej

• Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych: do obliczenia podstawy przyjmujesz połowę przychodów, czyli roczny przychód × 0,5 jako przybliżony dochód.
• Karta podatkowa (bez zwolnienia z VAT): analogicznie — przychód mnożysz przez współczynnik 0,5.

Wskazówka: Skorzystaj z bezpłatnego kalkulatora ZUS dostępnego na stronie zus.pl lub z kalkulatora na infakt.pl — pozwolą szybko i bezbłędnie wyliczyć Twoją podstawę.

Krok 3 – Zgłoś się do ZUS w odpowiednim terminie

Termin zgłoszenia zależy od Twojej sytuacji:

Sytuacja A – chcesz skorzystać z ulgi od początku roku (styczeń)

Musisz złożyć dokumenty w ZUS do 31 stycznia danego roku. Dotyczy to zarówno osób wznawiających ulgę po przerwie, jak i tych, którzy po raz pierwszy spełnili warunki i chcą zacząć od 1 stycznia.

Sytuacja B – kończysz preferencyjny ZUS w trakcie roku

Masz 7 dni od pierwszego dnia miesiąca, w którym zaczyna obowiązywać nowy obowiązek ubezpieczeniowy, na złożenie dokumentów przerejestrowania.

Sytuacja C – kontynuujesz ulgę z poprzedniego roku

Jeśli korzystałeś z Małego ZUS Plus w poprzednim roku i nadal spełniasz warunki, nie musisz składać nowego zgłoszenia. Wystarczy, że zaktualizujesz podstawę wymiaru składek w deklaracji DRA za styczeń.

Ważne: Niedotrzymanie terminu 31 stycznia oznacza utratę prawa do ulgi na cały rok — nawet jeśli spełniasz wszystkie warunki merytoryczne. W 2026 roku termin przypadał na 2 lutego (31 stycznia to sobota).

Krok 4 – Złóż dokumenty w ZUS

W zależności od tego, z jakiego kodu ubezpieczeń przechodzisz, potrzebujesz dwóch formularzy:

Formularz 1: ZUS ZWUA – wyrejestrowanie z dotychczasowego ubezpieczenia

Jako przyczynę wyrejestrowania wpisz kod 600 – inna przyczyna. Kod tytułu ubezpieczenia przy wyrejestrowaniu zależy od tego, skąd przechodzisz:

Formularz 2: ZUS ZUA lub ZUS ZZA – rejestracja z kodem Małego ZUS Plus

Formularze możesz złożyć elektronicznie przez portal PUE ZUS lub osobiście w oddziale ZUS.

Krok 5 – Złóż deklarację ZUS DRA z informacją o podstawie

Po przejściu na Mały ZUS Plus masz obowiązek przekazać do ZUS informację o swojej podstawie wymiaru składek. Robisz to w deklaracji ZUS DRA II (lub raporcie ZUS RCA II), składanej za styczeń roku, w którym zacząłeś korzystać z ulgi (lub za pierwszy miesiąc przystąpienia).

W deklaracji podajesz:

• roczny przychód z działalności za poprzedni rok,
• roczny dochód z działalności za poprzedni rok,
• formę opodatkowania,
• obliczoną przez siebie podstawę wymiaru składek.

Ważne: ZUS może zażądać dokumentów potwierdzających te dane — masz wtedy 14 dni na ich dostarczenie. Jeśli ich nie złożysz, ZUS ustali podstawę w wysokości 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia (5 652,00 zł w 2026 roku), co jest maksymalną, a nie preferencyjną wartością.

Terminy składania DRA i opłacania składek

• Do 20. dnia następnego miesiąca — jeśli opłacasz składki wyłącznie za siebie (brak pracowników/zleceniobiorców).
• Do 15. dnia następnego miesiąca — jeśli zatrudniasz pracowników lub zleceniobiorców.

Ile wynoszą składki przy Małym ZUS Plus w 2026 roku?

Poniższa tabela pokazuje przykładowe kwoty składek przy różnych poziomach dochodu za 2025 rok (pełny rok prowadzenia działalności — 365 dni):

Dla porównania: przy pełnym ZUS w 2026 roku podstawa wynosi 5 620 zł, a składki społeczne (bez chorobowej) to ok. 1 640 zł miesięcznie.

Pamiętaj: Mały ZUS Plus obniża wyłącznie składki na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, wypadkowe, chorobowe). Składka zdrowotna jest taka sama jak przy pełnym ZUS-ie i zależy od formy opodatkowania.

Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy

Przy Małym ZUS Plus składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy zależą od wysokości Twojej podstawy:

• Jeśli Twoja podstawa składek jest niższa niż minimalne wynagrodzenie (4 806 zł w 2026 roku) — nie płacisz składek na FP i FS.
• Jeśli podstawa jest równa lub wyższa niż minimalne wynagrodzenie — płacisz składki na FP i FS na normalnych zasadach.

Utrata prawa do ulgi w trakcie roku

Prawo do Małego ZUS Plus tracisz z dniem, w którym przestałeś spełniać warunki — np.:

• Twój przychód w trakcie roku przekroczył 120 000 zł (uwaga: liczy się przychód z poprzedniego roku przy wejściu w ulgę — w trakcie roku nie weryfikuje się bieżącego przychodu).
• Zacząłeś wykonywać działalność na rzecz byłego pracodawcy w zakresie tożsamym z poprzednim zatrudnieniem.
• Wyczerpałeś 36 miesięcy ulgi w bieżącym 60-miesięcznym cyklu.

W razie utraty prawa do ulgi musisz w ciągu 7 dni wyrejestrować się z kodu 05 90 (ZUS ZWUA) i zgłosić do pełnych ubezpieczeń z kodem 05 10 (ZUS ZUA).

Podsumowanie – pełna ścieżka składek ZUS dla przedsiębiorcy