Preferencyjny ZUS trwa przez 24 pełne miesiące kalendarzowe. Po jego zakończeniu nie następuje żadna automatyczna zmiana — musisz samodzielnie wyrejestrować się ze starego kodu i zgłosić do nowego. Masz na to 7 dni. ZUS nie wysyła żadnych przypomnień.
Krok 0 – Ustal dokładną datę końca preferencji
Czas liczymy w pełnych miesiącach kalendarzowych:
- Jeśli zgłosiłeś się do kodu 05 70 pierwszego dnia miesiąca — ten miesiąc wlicza się do 24 miesięcy. Preferencja kończy się z ostatnim dniem 24. miesiąca.
- Jeśli zgłosiłeś się w trakcie miesiąca — 24 pełne miesiące liczą się od pierwszego dnia kolejnego miesiąca.
| Data zgłoszenia do kodu 05 70 | Ostatni miesiąc preferencji | Data wyrejestrowania (ZWUA) | Termin złożenia dokumentów |
|---|---|---|---|
| 1 marca 2024 | luty 2026 | 1 marca 2026 | do 8 marca 2026 |
| 15 marca 2024 | marzec 2026 (pełne mies.: kwiecień 2024 – marzec 2026) | 1 kwietnia 2026 | do 8 kwietnia 2026 |
| 1 stycznia 2024 | grudzień 2025 | 1 stycznia 2026 | do 8 stycznia 2026 |
Ważne: Zawieszenie działalności nie zatrzymuje biegu 24 miesięcy. Czas mija nawet gdy firma jest zawieszona i nie płacisz składek.
Krok 1 – Zdecyduj, na jaki ZUS przechodzisz
Po zakończeniu preferencyjnego ZUS masz trzy opcje. Wybór decyduje o kodzie w kolejnym formularzu:
| Opcja | Na czym polega | Kod ZUS |
|---|---|---|
| Mały ZUS Plus (jeśli spełniasz warunki) | Składki od dochodu z poprzedniego roku, przez 36 mies. w każdych 60 mies. Warunek: przychód w poprzednim roku ≤ 120 000 zł i co najmniej 60 dni działalności. | 05 90 XX |
| Pełny ZUS (duży ZUS) | Składki od podstawy 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia (5 620 zł w 2026 r.). Zawsze dostępny. | 05 10 XX |
| Tylko ubezpieczenie zdrowotne | Gdy masz inny tytuł do ubezpieczeń społecznych (np. etat z wynagrodzeniem ≥ minimalnego). | 05 10 XX lub 05 90 XX |
Krok 2 – Złóż ZUS ZWUA: wyrejestrowanie z kodu 05 70
Co wpisać w ZUS ZWUA?
| Pole | Co wpisać |
|---|---|
| Kod tytułu ubezpieczenia | 05 70 XX — ten sam kod, z którym byłeś zgłoszony przy preferencyjnym ZUS (np. 05 70 00). Jeśli masz prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy: 05 72 XX |
| Data wyrejestrowania | Pierwszy dzień miesiąca następującego po ostatnim miesiącu preferencji — np. jeśli preferencja kończy się 28 lutego, wpisujesz 1 marca |
| Kod przyczyny wyrejestrowania | 600 – inna przyczyna wyrejestrowania |
Krok 3 – Złóż ZUS ZUA: rejestracja do nowych ubezpieczeń
Co wpisać w ZUS ZUA?
| Pole | Co wpisać |
|---|---|
| Kod tytułu ubezpieczenia | 05 10 XX (pełny ZUS) lub 05 90 XX (Mały ZUS Plus) |
| Data objęcia ubezpieczeniami | Ta sama data co wyrejestrowanie w ZWUA — np. 1 marca. Identyczna data zapewnia ciągłość ubezpieczenia bez ani jednego dnia przerwy. |
| Ubezpieczenie chorobowe | Dobrowolne — zaznacz jeśli chcesz mieć prawo do zasiłku chorobowego i macierzyńskiego. |
| Kod zawodu | Sześciocyfrowy kod Twojego zawodu — sprawdź w wyszukiwarce opisów zawodów |
Ostatnie dwie cyfry kodu (XX)
| Sytuacja | XX |
|---|---|
| Brak prawa do emerytury/renty, brak orzeczenia o niepełnosprawności | 00 |
| Prawo do emerytury, brak orzeczenia | 10 |
| Prawo do renty, brak orzeczenia | 20 |
| Lekki stopień niepełnosprawności | 01 |
| Umiarkowany stopień niepełnosprawności | 02 |
Najczęstszy przypadek: przedsiębiorca bez renty/emerytury i bez orzeczenia, przechodzący na pełny ZUS → kod 05 10 00. Na Mały ZUS Plus → 05 90 00.
Krok 4 – Złóż ZUS DRA: pierwsza deklaracja rozliczeniowa
Za pierwszy miesiąc opłacania składek na nowych zasadach złóż deklarację ZUS DRA, w której wykazujesz nową podstawę wymiaru składek:
- Pełny ZUS: podstawa 5 620 zł (60% prognozowanego wynagrodzenia w 2026 r.)
- Mały ZUS Plus: podstawa obliczona od dochodu z poprzedniego roku (widełki: 1 441,80 zł – 5 652,00 zł)
Termin: do 20. dnia miesiąca następnego po pierwszym miesiącu na nowych zasadach (jeśli opłacasz składki tylko za siebie).
Kolejność i terminy — podsumowanie
| Kolejność | Dokument | Termin | Co robi |
|---|---|---|---|
| 1. | ZUS ZWUA | W ciągu 7 dni od pierwszego dnia po zakończeniu preferencji | Wyrejestrowanie z kodu 05 70 XX, przyczyna 600 |
| 2. | ZUS ZUA | Tego samego dnia co ZWUA — ta sama data | Rejestracja z kodem 05 10 XX lub 05 90 XX |
| 3. | ZUS DRA | Do 20. dnia kolejnego miesiąca | Pierwsza deklaracja z nową podstawą składek |
Kolejność ma znaczenie. ZUS ZWUA musi być przetworzone przez ZUS przed ZUS ZUA. Jeśli wysyłasz elektronicznie przez PUE ZUS, wyślij jako zestaw z określoną kolejnością — albo poczekaj na potwierdzenie przyjęcia ZWUA, zanim wyślesz ZUA.
Jak złożyć dokumenty?
- Elektronicznie przez PUE ZUS (ePłatnik) — Profil Zaufany lub podpis kwalifikowany. Najwygodniejsza metoda.
- Przez program Płatnik — podpis kwalifikowany.
- Papierowo — osobiście w placówce ZUS; tylko jeśli rozliczasz składki za maksymalnie 5 osób łącznie.
Uwaga: ZUS nie powiadamia o końcu okresu preferencyjnego. Ustaw przypomnienie w kalendarzu na tydzień przed datą wyrejestrowania.
Komentarze
Komentarze: 0
Komentarze do artykułu są zablokowane.